Profilaktyka chorób piersi jest jednym z najważniejszych elementów dbania o zdrowie kobiet. Wczesne wykrycie zmian pozwala na szybkie rozpoczęcie leczenia i znacząco zwiększa szanse na pełny powrót do zdrowia. Do najczęściej stosowanych badań obrazowych należą USG piersi oraz mammografia. Choć oba badania służą ocenie budowy piersi i wykrywaniu nieprawidłowości, różnią się zastosowaniem i przeznaczeniem dla poszczególnych grup wiekowych.

Czym różni się USG piersi od mammografii?

Badanie USG działa na zasadzie emisji fal ultradźwiękowych, które pozwalają uwidocznić tkanki w obrębie piersi oraz pachowych węzłów chłonnych. Jest to procedura całkowicie nieinwazyjna i bezpieczna dla pacjenta – nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, dlatego może być przeprowadzana wielokrotnie, także u kobiet w ciąży. USG piersi najczęściej wykonuje się u młodszych kobiet (do 40. roku życia), które mają gęstszą, gruczołową budowę piersi. Umożliwia to bardzo dobrą ocenę torbieli, zmian litych, łagodnych guzków czy stanów zapalnych.

Mammografia natomiast to badanie z użyciem promieniowania rentgenowskiego, które najlepiej ocenia mikrozwapnienia i drobne zmiany mogące sugerować wczesnego raka piersi. Jest badaniem podstawowym w profilaktyce nowotworów piersi u kobiet po 40. roku życia, zwłaszcza po menopauzie, gdy tkanka gruczołowa zostaje zastąpiona tłuszczową, co zwiększa czytelność obrazu.

Kiedy wybrać USG, a kiedy mammografię?

USG piersi najczęściej zaleca się kobietom młodym – przed 40. rokiem życia, w tym nastolatkom oraz kobietom w ciąży i karmiącym piersią. Sprawdza się również jako badanie uzupełniające po mammografii, gdy konieczna jest dokładniejsza ocena niektórych zmian. Wskazaniem do USG są też wyczuwalne guzki, ból piersi, wyciek z brodawki lub powiększone węzły chłonne.

Mammografia jest podstawowym badaniem przesiewowym dla kobiet po 40. lub 50. roku życia (w zależności od programu profilaktycznego i indywidualnych zaleceń lekarza). To także kluczowe badanie u kobiet obciążonych rodzinnie rakiem piersi, u których decyzja o rozpoczęciu badań może być podjęta wcześniej. Mammografia bywa pierwszym badaniem zalecanym przy podejrzeniu zmian nowotworowych, szczególnie u kobiet starszych.

Jak często wykonywać badania piersi?

Zalecana częstotliwość badań piersi zależy od wieku, czynników ryzyka i wcześniejszych wyników. U kobiet przed 40. rokiem życia zwykle rekomenduje się USG piersi co 12 miesięcy, a w przypadku niepokojących zmian nawet częściej, zgodnie z zaleceniem lekarza. Po 40. lub 50. roku życia podstawą profilaktyki staje się mammografia, wykonywana zazwyczaj co dwa lata w badaniach przesiewowych lub co rok u kobiet z podwyższonym ryzykiem.

Niezależnie od wieku istotne jest samobadanie piersi i reagowanie na wszelkie niepokojące objawy – asymetrię, zaciągnięcie skóry, zmianę kształtu piersi, wyciek z brodawki czy wyczuwalny guzek. W takich sytuacjach nie należy czekać na „termin profilaktyczny”, ale zgłosić się do lekarza jak najszybciej.

Dlaczego warto łączyć USG i mammografię?

USG i mammografia to badania, które wzajemnie się uzupełniają. Łączenie obu metod pozwala dokładniej ocenić strukturę piersi i zmniejsza ryzyko przeoczenia zmian – szczególnie u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, u których piersi zmieniają swoją budowę. Lekarz na podstawie wieku, wywiadu rodzinnego i wcześniejszych wyników badań może zaproponować indywidualny harmonogram badań, który najlepiej zabezpieczy zdrowie pacjentki.

Nowotwory piersi, czyli dlaczego warto się regularnie badać?

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet, a ryzyko jego wystąpienia wzrasta wraz z wiekiem. W wielu przypadkach choroba przez długi czas rozwija się bezobjawowo, dlatego regularne badania mają kluczowe znaczenie dla wczesnego wykrycia zmian. Szczególną czujność powinny zachować kobiety obciążone rodzinnie – jeśli w bliskiej rodzinie występowały przypadki raka piersi lub jajnika, warto omówić z lekarzem indywidualny plan badań profilaktycznych lub wskazania do diagnostyki genetycznej.

Artykuł sponsorowany